Met een ‘vriendenerfenis’ (nieuwe artikel 2.7.5.0.6 VCF) kan men in Vlaanderen een deel van zijn nalatenschap aan één of meerdere goede vrienden of verdere familieleden nalaten aan 3%. Dit is in Vlaanderen het laagste tarief in de erfbelasting dat geldt tussen partners en in rechte lijn.
De vriendenerfenis moet steeds opgenomen worden in een testament. Dat kan zowel om een eigenhandig, notarieel of internationaal testament gaan.
Het voordeel is enkel van toepassing op natuurlijke personen en geldt dus niet voor rechtspersonen.
De netto-verkrijging onder de vriendenerfenis bedraagt maximaal 15.000 euro. Tot 1 juli 2021 bedroeg de erfbelasting in dit geval 3.750 euro (15 000 euro x 25%) en na deze datum wordt dit in het kader van een vriendenerfenis 450 euro (15 000 euro x 3%) of een verschil van 3.300 euro (3.750 euro – 450 euro).
Opgelet, indien er meerdere legatarissen in het tarief ‘anderen’ zijn, dan is het werkelijke percentage hoger dan 3%.
Voorbeeld
Indien er meerdere legatarissen in het hoogste tarief ‘anderen’ zijn en één legataris heeft recht op de vermindering van de vriendenerfenis:
- Nalatenschap = legaat 15.000 euro voor ‘beste vriend’ + legaten 75.000 euro, te verdelen onder neven en nichten.
- Erfbelasting wordt berekend op de som van de legaten = 90.000 euro.
- Erfbelasting = 35.000 euro. Het aandeel van de ‘beste vriend’ is één zesde (15 000/90 000) of 5.833,33 euro, te verminderen met vriendenkorting van 3.300 euro. Netto ontvangt hij 2.533,33 euro. Hij betaalt dus 16,88 % op 15.000 euro en geen 3%.
De toepassing van de vriendenerfenis moet uitdrukkelijk in het testament worden opgenomen. De grens van 15 000 euro geldt voor alle vrienden samen, bijvoorbeeld 3 vrienden ontvangen elk 5 000 euro. Als er meerdere natuurlijke personen worden aangeduid in de vriendenerfenis, dan zal de vermindering pro rata worden toegekend. In ons voorbeeld krijgt dan elke vriend 1/3 van de vermindering. De vermindering is beperkt tot de verschuldigde erfbelasting en wordt toegepast nadat alle andere gunstmaatregelen werden toegekend. In de aangifte van nalatenschap zal men van de vermindering melding moeten maken.
De vriendenerfenis is het ideale middel om op een fiscaal voordelige manier iets na te laten aan een goeie vriend of een ver familielid.
MijnKapitaal.be geeft geen beleggingsadvies en bemiddelt niet in financiële producten. Elke belegger is zelf verantwoordelijk voor zijn keuzes.

