Wie denkt dat we in België geen meerwaardebelasting kennen, denkt verkeerd. Reeds in 2006 voerde men een heffing op meerwaarden in. Deze taks werd in het leven geroepen door toenmalig minister van Financiën Didier Reynders, vandaar dat de naam Reynders taks bleef plakken.
Het is een meerwaardebelasting op obligatiefondsen en gemengde fondsen.
Maar hoe wordt die meerwaardetaks nu precies berekend? We zochten dit uit, en kwamen tot de conclusie dat niet iedere bank dit op dezelfde manier doet. En dat is misschien wel van belang voor iedere mixfondsbelegger.
Update juni 2018: dit artikel verscheen voor het eerst in april 2017. Anderhalf jaar later kijken we wat er veranderd is. Aangepaste delen staan in een kleurtje.
Taks op Obligatiefondsen
Voor obligatiefondsen is de berekening van de meerwaardebelasting vrij eenvoudig. Bij verkoop van het fonds berekent men de (eindwaarde – beginwaarde). Op dit verschil past men een heffing van 30% toe.
Merk op dat het niet uitmaakt of dit nu een kapitalisatie- of distributiefonds betreft. In beide gevallen wordt de meerwaardeheffing toegepast.
Taks op Aandelenfondsen
Op aandelenfondsen wordt nooit een meerwaardebelasting toegepast.
Taks op Mixfondsen
Mixfondsen bevatten zowel aandelen als obligaties. Hier blijft dezelfde regel van toepassing: de meerwaardebelasting wordt enkel toegepast op het obligatie- en cash gedeelte en niet op het aandelengedeelte. Fondsen met meer dan 90% aandelen zijn helemaal niet onderhevig aan de belasting.
Om de heffing te berekenen zijn er verschillende mogelijkheden:
- de fondsbeheerder houdt de evolutie van het obligatiegedeelte afzonderlijk bij in de zgn. TIS waarden. TIS staat voor Taxable Income per Share, maar dat mag je direct weer vergeten. Denk alsof de fondsbeheerder een soort afzonderlijke fondskoers bijhoudt voor het obligatiestuk van het fonds. Op die manier kan je perfect de meerwaarde berekenen zoals bij een zuiver obligatiefonds.
- Indien de fondsbeheerder geen TIS waardes ter beschikking stelt, valt men terug op een alternatieve berekening op basis van het percentage vastrentende waarden (de zgn. “Fall-Back” methode). Bij verkoop berekent men eerst de totale meerwaarde van je fonds (dus verkoopprijs – aankoopprijs). Dan kijkt men naar het percentage aandelen/obligaties in het fonds. Stel dat een mixfonds 45% obligaties bevat, dan past men de 30% meerwaardeheffing toe op 45% van de totale meerwaarde.
- Indien de verhouding aandelen/obligaties niet gekend is, dan ben je pas gejost. Men past de 30% meerwaardeheffing toe op de volledige meerwaarde.
We hebben de wetteksten terzake grondig bestudeerd en kwamen tot een duidelijke conclusie: banken zijn verplicht om bovenstaande punten van boven naar beneden af te lopen. Ze mogen dus niet de fall-back methode toepassen indien de fondsbeheerder TIS waarden beschikbaar stelt.
Welke fondsen kennen een TIS waarde?
Met dank aan Keytrade Bank kwamen we te weten dat alle mixfondsen uit onze Mixer en Flexer een TIS waarde kennen.
Probeer die niet terug te vinden op het internet, dat is meestal hopeloos. Vaak is dat betalende informatie bij gespecialiseerde dataleveranciers.
TIS waarden zijn niet zo zeldzaam als ik eerst dacht. Bij Keytrade zijn er bijvoorbeeld 650 fondsen gekend met een TISbe en +1.800 met een TISeu.
Nu vraag je je ongetwijfeld af wat het verschil is tussen beiden. De TISbe houdt rekening met de meer- en minwaarde op het obligatair gedeelte en de ontvangen intresten. De TISeu doet dit niet. Het aantal fondsen dat rekening houdt met de specifieke Belgische situatie is dus wel beperkter.
De ene bank is de andere niet…
We contacteerden verschillende banken, en kwamen tot de conclusie dat niet iedere bank de heffing op dezelfde manier toepast.
Bij Keytrade Bank past men voor mixfondsen de berekening op basis van TIS waarden toe, tenzij die niet beschikbaar zijn. Ook bij Deutsche Bank hanteert met eerst een berekening met TIS waarden, en gebruikt men enkel de Fallback methode indien deze niet beschikbaar zijn.
Rabobank.be liet destijds weten dat ze de fall-back methode toepassen. Intussen in Rabobank.be gestopt met het verdelen van fondsen omdat het voor hen niet meer rendabel was om zich aan de steeds veranderende wetgeving aan te passen.
Andere banken lieten ons in 2017 weten dat ze altijd de Fall-Back methode toepasten voor alle fondsen. Dit is erg nadelig voor de belegger. Sinds 2 juli 2018 past men wel de TIS berekening toe (sommige banken) voor fondsen waarvoor die beschikbaar zijn. Net zoals alle andere banken dus.
Een aanpassing die echt noodzakelijk was…
Dat sommige banken altijd de fall-back methode hanteerden, wekte een grote storm van protest bij onze lezers op. En terecht, want die rekenwijze was vaak erg nadelig voor de belegger.
Voor zover we weten, passen alle Belgische banken dit nu correct toe en kunnen we dit hoofdstuk afsluiten.
Met buitenlandse brokers blijft het wel oppassen, want die houden meestal de Reynderstaks helemaal niet in. Gezien het onmogelijk is om dit zelf via je belastingaangifte te regulariseren, ben je bij zo’n buitenlandse broker nooit fiscaal in orde indien de Reynderstaks van toepassing is.
@RoboKat_MK (Carl De Ridder)
MijnKapitaal.be geeft geen beleggingsadvies en bemiddelt niet in financiële producten. Elke belegger is zelf verantwoordelijk voor zijn keuzes.
Onlangs verkocht ik een aantal deelbewijzen van het Ethna Aktiv fonds (bekend uit de Mixer).
Tot mijn grote verbazing hield de (groot)bank 30% Roerende Voorheffing in op de volledige meerwaarde (verkoopwaarde – aankoopwaarde).
Om te beginnen, heel erg bedankt @MijnKapitaal om ons attent te maken op zulke “beleggingsrisico’s”, en voor de heldere en verstaanbare informatie, zonder jullie website zou ik dit zelfs nooit in vraag gesteld hebben!
Bij navraag wist de bank te melden dat de TIS-methode nog nadeliger(!) geweest zou zijn. Ze stellen ook dat de bank de laagste (voor de klant meest voordelige) methode mag toepassen, in dit geval dus de Fallback-methode (weliswaar zonder asset-verdeling in rekening te brengen, omdat de bank deze verdeling niet (bewijsbaar voor de fiscus) zou kennen).
NIW bij aankoop: 123.09
TIS bij aankoop: 10.375
Verkoop begin 2021
NIW bij verkoop: 143.14
TIS bij verkoop: 55.809
Meerwaarde TIS-methode: 55.809 – 10.375 = 45.43
Effectieve meerwaarde: 143.14 – 123.09 = 20.05
De TIS-meerwaarde ligt dus meer dan dubbel zo hoog als de effectieve meerwaarde!
De bank kon geen verdere informatie geven over deze onverwacht hoge TIS-meerwaarde, die cijfers komen van de fondsbeheerder en zijn voor de rest “niet to controleren” (dat lijkt plausibel en niet in tegenspraak met wat er op deze site over TIS-waarden gezegd wordt).
Wat ze wel konden meegeven was dat behalve dividenden, de TIS ook rekening houdt met de meer- en minwaarden op de arbitrage van obligaties binnen het fonds.
Als een fonds dus netto meerwaarde genereert door (in een markt van dalende retevoeten), veelvuldig obligaties te verkopen, kan dat de TIS-meerwaarde hoger stuwen dan de effectieve meerwaarde op de NIW (als er minwaarden geboekt worden op het niet-vastrentende gedeelte).
Men kan dus nog veel meer “gejost” zijn door de TIS-methode dan met the Fallback, in theorie zou de RV op de TIS-meerwaarde zelfs hoger kunnen liggen dan de effectieve meerwaarde?!
NB, het is al een tijdje stil rond de Mixer portefueille, maar hoort een fonds als Ethna Aktiv nog wel thuis in een defensieve portefeuille?
Als de meerwaarden hoofdzakelijk uit de verkoop van obligaties (zouden) komen, wat heeft het fonds dan nog in portefeuille om toekomstig rendement te genereren?
Is een fonds dat pakweg de helft van de meerwaarden uit zijn vastrentende beleggingen weer kwijtspeelt op de rest van de portefeuille wel goed beheerd?
Na kosten en taksen heeft het fonds mij over een kleine 8 jaar een rendement opgeleverd van 8.68%, nipt minder dan de inflatie over dezelfde periode.
Bedankt voor je interessante bijdrage Jos. Achter de schermen zijn we inderdaad met deze evaluatie bezig.
Obligaties geven een zekere vorm van stabiliteit in een portefeuille, maar het reflatieverhaal is ook heel belangrijk. (zie link hieronder)
Persoonlijk denk ik dat het volgende artikel u wel zal interesseren hierover:
https://www.mijnkapitaal.be/beleggingen/beleggingsstrategie/obligaties-op-korte-termijn-en-op-lange-termijn/
Her artikel vermeld dat buitenlandse brokers geen Reynders taks inhouden, maar dat er ook geen mogelijkheid is deze zelf aan te geven in de balastingsaangifte. Moet dit niet in Vak VII. A.2.? Fondsen aankopen bij Nederlandse brokers is soms veel interessanter dan in België omdat retrocessies daar verboden zijn en daardoor de totale beheerskost lager is.
Blijkbaar gebruikt MeDirect de TIS-methode vanaf 2 juli (zie Spaargids “Nieuwe website en TIS-methode”), hadden dit ook aan jullie kunnen laten weten.
Klopt, maar hebben ze toch ook gedaan? Beter laat dan nooit zeker?
Sinds 2 juli 2018 berekent MeDirect de meerwaardebelasting op basis van de TIS waarden (taxable income per share), indien het fonds deze waarde berekent . Indien de fondsbeheerder geen TIS waarden ter beschikking stelt, dan wordt de belasting berekend op de meerwaarde die voortkomt uit de vastrentende effecten. Er zijn immers verschillende internationale fondsenhuizen die de BE TIS waarden niet berekenen omdat deze enkel van toepassing is in België.
Hoe gebeurt dit in de praktijk?
Bij verkoop wordt de meerwaardebelasting eerst berekend op de meerwaarde die voorkomt uit de vastrentende effecten. Indien voor uw fondsenverkooporder de BE TIS waarde beschikbaar is, zult u via een correctie van uw orderbevestiging, de herberekening met de BE TIS waarde kunnen bekijken. Het teveel betaalde bedrag wordt op uw MeDirect cash rekening gestort. Deze correctie neemt normaal één werkdag in beslag.
De meerwaardebelasting of Reynderstaks is enkel van toepassing bij verkoop van volgende fondsen:
• kapitalisatiefondsen en trackers die voor 25% of meer investeren in vastrentende beleggingen zoals obligaties.
• distributiefondsen en trackers die voor 25% of meer investeren in vastrentende beleggingen, en die niet 100% van hun rente-inkomsten uitkeren.
• kapitalisatiefondsen en trackers die voor 10% of meer investeren in vastrentende beleggingen zoals obligaties.
• distributiefondsen en trackers die voor 10% of meer investeren in vastrentende beleggingen, en die niet 100% van hun rente-inkomsten uitkeren.
In alle gevallen geldt een meerwaardebelasting of roerende voorheffing van 30%.
Voor eventuele verdere vragen, kunt u steeds onze klantendienst contacteren van maandag tot vrijdag van 9u00 tot 20u00 en op zaterdag van 9u00 tot 14u00.
Mooi zo en nu de Rode Duivels nog ….!!..
Kunnen we als klant een lijst krijgen bij jullie zodat we weten welk fonds met de tis berekend wordt en welk niet bij MD? nuttige info bij een beslissing rond aankoop van een fonds.
Het heeft weinig zin om daar lijsten van te maken: een enorm werk met weinig meerwaarde.
Ook de andere distributeurs hebben geen lijst van fondsen die al of niet een TISwaarde ter beschikking stellen.
Vermits bij ALLE mixfondsen van de modelportefeuilles MeDirect MijnKapitaal mixerfondsen en flexerfondsen de TIS waardes beschikbaar zijn, volgens info Keytrade, ga ik ervan uit dat bij verkoop van AL deze fondsen bij MeDirect de TIS methode toegepast wordt??
Daarom mijn vraag naar een overzicht voor welke fondsen men rekent met de tis.